Crystal หรือ หินแก้วที่เกิดจากธรรมชาติ ย่อมจะมีที่มาและประวัติของแหล่งกำเนิด รวมไปถึงรูปทรงของหิน ที่มักจะมีพลังจากธรรมชาติที่เกี่ยวโยงและสัมพันธ์ กับวงจรชีวิตของมนุษย์ ทั้งในการเยียวยารักษาโรค ผ่อนคลายเสริมเสน่ห์ รวมไปถึงอำนาจทางคุณไสย์และสิ่งอัปมงคลได้ Crystal ส่วนใหญ่ที่เป็นที่นิยมมากก็คงจะเป็น ตระกูล Quartz ทั้งหลาย การเจียรนัยและเนื้อในแก้วที่ส่งคุณสมบัติออกมาในรูปของพลังงานAura ตามสีต่างๆหลากสี แม้กระทั้งพลังพลังงานในรูปของคลื่นแม่เหล็กวิ่งเมื่อสัมผัสกับมือในแต่ละรูปแบบไม่ว่าจะเป็นการจับหรือวางบนมือ อัญมณีย่อมมีพลังงานที่ต่างกัน มีทั้งให้พลังบวกและพลังงานลบ การที่พวกเราหวังที่จะครอบครอง หินแก้วเหล่านี้สักเม็ดเราก็ควรที่จะมีการเรียนรู้กันบ้างในเรื่องของหินกับพลังงานต่างๆของหินรวมไปถึงพลังงานชนิดต่างๆ ในแก้วโป่งข่ามด้วยเช่นกัน ผู้คนในแถบยุโรปมากมายที่มีสัมผัสพิเศษ และเชื่อในหิน บางคนชำนาญถึงขั้นสามารถทำสมาธิด้วยหินได้เลยทีเดียว ทั้งยังสามารถเพ่งกระแสจิตรู้อดีตและอนาคตได้เลยทีเดียว 

ความหมายของ โป่งข่าม

คำว่า โป่งข่าม

     

  คำว่า ?โป่ง?   ตามพจนานุกรมหลักภาษาไทยพายัพ เรียบเรียงโดยพระธรรมราชานุวัตร   ราชบัณฑิตยสถานจัดพิมพ์ในปี พ.ศ. ๒๕๐๒ แปลคำว่าโป่งดิน คือดินโป่ง   โป่งน้ำคือน้ำโป่ง มิได้แปลคำว่าโป่งโดยเฉพาะส่วนพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.   ๒๔๙๓ แปลคำว่า โป่งดิน คือดินที่มีเกลือโป่งน้ำคือช่องดินที่มีน้ำพุขึ้นมา คำว่า   ?โป่ง? หมายถึง ของที่พองลม เรียกผีที่อยู่ตามดินโป่งว่าผีโป่ง   เรียกป่าที่ดินโป่งว่าป่าโป่ง

  คำว่า ?ข่าม?   หมายถึงการอยู่ยงคงกระพัน

  แต่เมื่อคำว่า ?โป่งข่าม?   มารวมกันจะแปลอย่างไรจึงจะกะทัดรัดที่สุดเล่า

     

  บริเวณป่าตามขุนดอยแม่แก่ง   มีดินโป่งอยู่หลายแห่งก่อนที่จะถึงบริเวณที่เรียกว่าโป่งหลวง   แหล่งกำเนิดชื่อโป่งข่ามมีโป่งแกอยู่ด้านซ้ายมือ โป่งแพ่ง โป่งแม่ล้อม   อยู่ถัดๆไปล้อมรอบบริเวณที่เรียกว่าโป่งหลวง   พระฤๅษีที่อยู่ในป่ามักอาศัยถ้ำและอยู่ได้ด้วยการอาศัยเกลือจากดินโป่งด้วย   ที่เขตน้ำแม่แก่งของตำบลแม่ถอดนี้   มีถ้ำอยู่ถ้ำหนึ่งอาจจะเคยเป็นที่อยู่ของพระฤๅษีในสมัยโบราณ   ปัจจุบันเป็นวัดขึ้นแล้วชื่อ วัดสุขเกษม   ยังมีตำบลที่อยู่ติดกับตำบลแม่ถอดชื่อตำบลนาโป่ง   แต่โดยบริเวณโป่งหลวงอันเป็นที่มีสัตว์ลงกินดินโป่งมากเป็นพิเศษ และ   มีกิติศัพท์ในเรื่องราวความข่ามคงต่างๆ อาจจะหมายถึง บริเวณโป่งดินที่เคยข่าม ก็ได้   ทั้งนี้ก็เพราะคำว่าโป่งนี้ หมายถึงสิ่งที่ผุดขึ้นมาได้ด้วย เช่นโป่งน้ำพุร้อน   ที่จังหวัดเชียงราย   ไส้เทียนที่ลงยันตคาถาเรียกว่าโป่งเทียนดินที่เป็นพิษต่อการเจริญเติบโตของพืช   เช่นบริเวณสถานที่เรียกว่าโป่งแห้งในเขตตำบลบ้านเป้า อำเภอเมืองลำปาง   หมายถึงที่ผุดขึ้นมาของดินพิษ หินที่มีเนื้ออ่อนทำหินลับมีดได้   เช่นหินในเขตอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง เรียกว่าหินโป่ง ซึ่งในตำบลแม่ถอดนี้   ยังคงใช้หินโป่งของอำเภอแจ้ห่มเจียระไนแก้วโป่งข่ามอยู่เสมอ   แหล่งแก้วตำบลแม่ถอดเป็นแก้วหินที่งอกอยู่ใต้ผิวดินในลักษณะสิ่งที่ผุดขึ้นมาโดยช่องร้าวของพิภพ   เมื่อมีสิ่งมีค่าหาได้ยากผุดขึ้นมาได้เช่นนี้   และมีเรื่องราวของความข่ามคงเล่าสืบกันมาก็อาจจะตีความหมายด้วยวิธีแปลอย่างสละสลวยได้อีกว่าแหล่งที่ผุดขึ้นมาแห่งความข่ามคง   ในสภาพสถานที่นั้นเป็นโป่งแก้วอันล้ำค่าอีกด้วย

       

  โดยที่เทือกเขาขุนตาลอันแผ่มาถึงขุนแม่ถอด ขุนแม่เตินและขุนแม่อาบ ขุนแม่อวม   ซึ่งแผ่ลงมาเป็นอาณาบริเวณบ่อแก้วโป่งข่ามนี้   เป็นภูเขาที่มีรอยผุรอยร้าวน้อยกว่าภาคกลาง หินอัคนีที่แซกขึ้นมาเป็นช่องเล็กๆ   หินแก้วต่างๆที่กำเนิดจากเทือกดอยดังกล่าวนี้ จึงมีทรงผลึกเล็กๆขนาดจุ๋มจิ๋ม   ซึ่งเหมาะที่สุดในการที่จะเป็นหินแก้วประดับมากกว่าประโยชน์ทางอุตสาหกรรมความมีสภาพเป็นทรงผลึกเล็กๆนี่เอง   ที่ทำให้ลวดลายต่างๆจากสินแร่อื่นๆเข้าไปปรากฏ   จึงมีสภาพที่สมบูรณ์แบบในการที่จะทำเป็นแก้วแหวนต่างๆ เป็นสิ่งที่เรียกว่า   ?โป่งข่าม? โดยแท้

รัตนชาติตระกูลควอตซ์ ซึ่งจำแนกชนิดโดยสี

แร่ตระกูลควอตซ์ ซึ่งจำแนกชนิดโดยสี ได้แก่ 

1. Amethyst คือควอตซ์สีม่วง หรือที่เรียกกันว่าพลอยสีดอกตะแบก เป็นแร่ควอตซ์ที่ตกผลึกใส สีโปร่งตา หรือโปร่งแสง ในประเทศไทยพบเห็นกันมากที่นครนายก ที่แม่วะ อำเภอเถิน แม่สรอย จังหวัดแพร่ และที่อำเภอขลุงจังหวัดตาก

2. Green quartz ควอตซ์สีเขียว ในธรรมชาติไม่มี แต่สามารถทำขึ้นเองได้ โดยเอาพลอยสีดอกตะแบก ไปอบให้ร้อนจัด จะเปลี่ยนสีเอง

3. Madeira quartz ควอตซ์สีเหล้าองุ่นมะเดียร่า หรือสีน้ำผึ้งแก่อมแดงเล็กน้อยไม่เคยได้ยินว่าพบในประเทศไทย แต่พบกันในประเทศพม่ามาก

4. Rose quartz ควอตซ์สีชมพูอ่อน ดังสีกุหลาบ เคยพบที่เหมืองแร่ดีบุก จังหวัดระนอง และตะกั่วป่า

5. Smoky quartz ควอตซ์สีฟ้า สีเทา สีควันไฟ ได้แก่ควอตซ์ที่โป่งข่าม อำเภอเถิน แต่เดี๋ยวนี้หายากเสียแล้ว และนับเป็นโป่งข่าม ที่ราคาดีกว่า โป่งที่มาจาก ดอยอื่น ๆ

6. Smoky topaz คือ Smoky quartz สีเหลืองมีที่โป่งข่ามอำเภอเถิน

ควอตซ์ 6 ชนิดนี้ เป็นควอตซ์ตกผลึก ใสโปร่งตาทั้งสิ้น ที่ใสโปร่งแสงเท่านั้น อาจมีบ้างเป็นจำนวนน้อย ควอตซ์ที่นำมาใช้เป็นเครื่องประดับ ประเภทรัตนชาติ อีกพวกหนึ่งได้แก่ ควอตซ์ที่ใสโปร่งตา ไม่มีสี แต่มักจะมีแร่อื่น ประจุอยู่ภายใน เช่น แร่พวกใยหิน (Asbestos) รูไทล์ (Rutile) ทัวมาลีน (Tourmaline) กลีบหิน (Mica) คลอไรท์ (Chlorite) แร่เหล็กแดง (Hematite) และแร่เหล็ก

ความแข็งของแร่

ผู้เชี่ยวชาญทางธรญีวิทยาได้จำแนกอัญมนีเครื่องประดับต่างๆออกทาในรูปแบบของแร่ มีคุณค่าต่างกับที่ความแข็งของแร่ มีมาตราวัดกันได้ แร่ใดที่ใช้ขูดกับอีกแร่หนึ่งให้เป็นรอยขึ้นลบไม่หาย แสดงว่าแร่นั้นมีความแข็งสูงกว่าแร่ที่ถูกขีด มาตราใรการวัดความแข็งของแร่ ปรากฤผลออกมาดังนี้

การจัดเรียงลำดับของสารหรือธาตุตามสเกลความแข็งของโมศ์

เพชร(Diamond) ได้ถูกจัดว่าเป็นสารที่แข็งที่สุด เท่ากับ 10

คอรันดัม [ทับทิม (Ruby) ไพลิน (Sapphire) มีความแข็ง เท่ากับ 9

มรกต (Emerald) สปิเนล (Spinel) โทแปซ (Topaz) เท่ากับ 8

แร่ควอตซ์ (Quartz) หรือเขี้ยวหนุมาณมีความแข็ง เท่ากับ 7

แร่เฟลด์สปาร์ (Feldspar) หรือแร่ฟันม้ามีความแข็ง เท่ากับ 6

แร่อะพาไทต์ (Apatite) มีความแข็ง เท่ากับ 5

ฟลูออไรต์ (Fluorite) มีความแข็ง เท่ากับ 4

แคลไซต์ (Calcite) มุก (Pearl) ปะการัง Coral) มีความแข็ง เท่ากับ 3

ยิปซั่ม (Gypsum) มีความแข็ง เท่ากับ 2

ทัลก์มีความแข็ง เท่ากับ 1


หมายเหตุ เพชรแม้ว่าจะมีความแข็งมากกว่าคอรันดัมเพียง 1 โมส์สเกล แต่ทนต่อการขีดข่วนให้เป็นรอยได้มากกว่าคอรันดัมถึง 140 เท่า

พระเอกของเราในเพจนี้ คือ แร่ควอตซ์ (Quartz) หรือ โป่งข่าม ของเรานั้น มีความแข็งอยู่อันดับ 7 นะครับ